Trang chủ » 2019 » Tháng 2 » 6 bậc thang nhận thức

6 bậc thang nhận thức

Nhận thức được hoàn thiện mỗi ngày bởi nỗ lực

Nhận thức của mỗi người có bởi quá trình tích luỹ có chủ đích, có chọn lọc và được rèn luyện liên tục chứ không phải theo thời gian ( thời gian qua đi có thể làm cho hiểu biết của một người tăng lên nhưng ko giúp nhận thức tốt hơn nếu không có chủ đích cho nó tốt hơn, theo thời gian nhận thức còn có thể tồi đi, lệch lạc ). Vậy nên :

– Không phải ai sống lâu là đều biết nhiều và biết đúng

– Không phải giảng viên đại học chuyên ngành kinh tế là sẽ giảng đúng bản chất các vấn đề của kinh doanh trong nền KTTT nếu chưa thực qua kinh doanh

– Một người trưởng phòng 40 tuổi chỉ có năng lực thực thi và chấp hành dùng kinh nghiệm chưa hẳn sẽ làm tốt một công việc mới hơn người trẻ tuổi có khả năng sáng tạo

– Người đã phấn đấu lên được giám đốc trong công ty từ những năm 2010 chưa hẳn có thể dậy kiến thức kinh doanh cho những người trẻ tự kinh doanh trong năm 2019

– Một người trẻ tuổi nhận thức về cuộc sống chưa hẳn đã thua kém người nhiều tuổi

Để xác định cấp độ của nhận thức, nhiều tổ chức giáo dục của Mỹ đã sử dụng thang đo Bloom, đã được Giáo sư trường Đại học Chicago, Benjamin Bloom đưa ra vào năm 1956. Thang đo Bloom có nêu ra 6 cấp độ nhận thức. Tôi viết lại theo ý hiểu của mình, lấy 2 vấn đề chính là kinh doanh và nhận thức cuộc sống làm dẫn chứng thực tế, mong muốn hữu ích cho ai cần đến…

6 bậc thang đo nhận thức : Biết – Hiểu – Vận dụng – Phân tích – Tổng hợp – Sáng tạo

Bậc thang thứ nhất : Biết – ghi nhớ

Biết là cấp độ đầu tiên của nhận thức. Biết là biểu hiện của sự ghi nhớ và hồi tưởng lại trong suy nghĩ về bề mặt của vấn đề. Thông tin sẽ được lưu lại, vận dụng hoặc truyền tải lại mà chưa qua xử lý.

VD :

– Có bạn học sinh lên bảng trả bài được điểm cao bởi có khả năng ghi nhớ tốt tuy nhiên lại không hiểu vấn đề, vậy nên được gọi là “học vẹt”.

– Đa số đều biết về kinh doanh là một hoạt động mua , bán lại nhằm mục đích sinh lời.

Bậc thang thứ 2 : Hiểu – phân biệt

Hiểu là nắm bắt được bản chất của sự vật hiện tượng, các nguyên nhân, nguồn gốc, quá trình…của sự vật hiện tượng đó, phân biệt được với hiện tượng khác có bề ngoài tương tự.

VD :

– Có người hiểu rằng kinh doanh bđs sẽ sinh lời rất cao, coi đó là một hoạt động đầu tư lướt sóng mau giàu và sốt sắng đi kêu gọi mọi người hùm vốn làm giàu ; có người khác lại hiểu rằng kinh doanh bđs là hoạt động đầu cơ, tiềm ẩn nhiều rủi ro và nhà đất là để ở chứ không phải đầu cơ nên dù có tiền cũng không để vào bđs.

– Có nhân viên văn phòng hiểu rằng năng lực làm việc không quan trọng bằng vừa lòng sếp, cứ làm vừa lòng sếp là mình sẽ có tương lai tốt ; có nv khác lại hiểu rằng bản thân phải chịu khó học hỏi, tích luỹ thêm nhiều kiến thức mới, làm thêm được nhiều việc dù sếp ko yêu cầu thì mới có cơ hội trong tương lai.

Bậc thang thứ 3 : Vận dụng – ứng dụng thực tế

Vận dụng là khả năng ứng dụng các kiến thức đã biết, đã hiểu vào thực tế, kết hợp với các điều kiện của môi trường sống một cách tốt nhất để đạt được thành quả.

VD :

– Có sinh viên đại học do chăm chỉ học thuộc, trả bài và đạt điểm cao trong thi cử nên được trở thành ông thầy dậy khoa kinh tế. Sau nhiều năm tự thấy mình tài giỏi nên muốn ứng dụng những điều mình vẫn giao giảng để kinh doanh kiếm lời, cũng là một lần chứng minh với sinh viên của mình rằng mình nói được làm được. Sau một năm xoay sở với mô hình kinh doanh cửa hàng quần áo truyền thống kết hợp online kết quả là thua lỗ không thể tiếp tục, ông giảng viên mới nhận ra công việc kinh doanh không như mình tưởng nên đành quay lại chú tâm vào công việc giảng dậy kinh doanh.

– Nhiều người trong công ty bàn tán rôm rả việc dậy sớm vào buổi sáng có rất nhiều ích lợi nhưng không ai làm, có anh bạn chẳng có thời gian mà ngồi bàn tán nhưng mỗi buổi sáng luôn dậy sớm, tập thể dục, ăn sáng tại nhà, đọc một vài trang sách rồi mới đi làm.

Bậc thang thứ 4. Phân tích – chia nhỏ

Phân tích là khả năng nhìn nhận thấy các yếu tố cấu thành nên SVHT và mối liên hệ logic giữa chúng. Chỉ chính xách nhất khi phân tích được quá trình của mình chứ không phải của ai khác. Việc tìm hiểu càng sâu sắc, kỹ càng, ứng dụng thực tế càng cao thì việc phân tích càng đem lại giá trị đúng đắn.

VD :

– Ông thầy ở trên do kinh doanh không thành công nên trong quá trình giảng dậy chỉ có thể phân tích các tấm gương kinh doanh thành công từ sách báo đọc được nhưng ngặt nỗi không phải chuyện kinh doanh của mình nên rất khó phân tích và rút ra bài học chính xác.

– Có bạn trẻ phân tích rằng hạnh phúc có được khi được thoả mãn những ham muốn của bản thân như ăn ngon, mặc đẹp, có được người mình yêu, có nhà, có xe,… ; có ông doanh nhân nhiều năm lăn lộn thương trường phân tích rằng điều kiện để có được hạnh phúc là có sức khoẻ, trí tuệ, tinh thần, môi trường sống tốt và dư giả tài chính.

Bậc thang thứ 5. Tổng hợp – đánh giá

Tổng hợp là năng lực nhìn nhận toàn diện, liên kết, khái quát vấn đề, từ đó có thể sắp xếp lại các chi tiết sao cho phù hợp nhất. Năng lực tổng hợp được biểu hiện ở việc đánh giá quá trình, sau khi đã phân tích, thấy được cái hay cái dở, cái tốt cái xấu, cái gì nên giữ cái gì nên bỏ, từ đó rút ra được bài học kinh nghiệm.

VD :

– Có ông quan chức kia đã sắp về hưu trong một buổi nói chuyện trịnh trọng phán xét rằng “giàu nghèo là do số, như tao đây có học hành m gì đâu, cứ chịu khó nhẫn nhục điếu đóm, hầu hạ quan to rồi đến ngày ông lên chức thì ông cũng cầm đầu mình nhấc lên theo, muốn giàu phải biết quan hệ, học hành bằng cấp mà làm gì, lương chúng mày được bao nhiêu, có giàu được không, tao có tiền bằng nào mà tao chẳng mua được?”

– Có bạn trẻ kinh doanh cửa hàng thời trang thành công trong năm 2018 đã tổng hợp, đúc kết được nhiều kinh nghiệm về thị trường, khách hàng, cách thức bán, quản lý hàng hoá của riêng mình, đã loại bỏ nhiều cách thức không phù hợp từ các hoạt động kém hiệu quả và lên một kế hoạch kinh doanh chi tiết cho năm 2019 ; Có bạn trẻ khác thích kinh doanh nhưng cứ đi học hỏi mãi bài học kinh nghiệm từ người khác mà không chịu tự kinh doanh để có được bài học cho riêng mình.

– Người có khả năng hiểu, vận dụng thực tế, phân tích, tổng hợp được vấn đề đã là chuyên gia trong lĩnh vực của mình.

Bậc thang thứ 6. Sáng tạo – sản phẩm của trí tuệ

Sáng tạo là khả năng tạo ra cái mới đáp ứng nhu cầu của XH và được XH chấp nhận, sáng tạo chính là bậc thang cao nhất trong nhận thức của con người. Mọi thứ ta thấy ngày hôm nay đều đến từ quá trình sáng tạo của một ai đó trong quá khứ. Khả năng sáng tạo giúp thay đổi thế giới và chính là bậc thang cao nhất trong thang đo nhận thức của con người trong thang đo Bloom.

Một số quan điểm về sự sáng tạo :

– “Người tuân thủ biết thay đổi mình để phù hợp với thế giới, người sáng tạo thay đổi thế giới xung quanh để phù hợp với mình, vậy nên những điều mới mẻ trên thế giới này đều do những người không tuân thủ tạo nên”

– Trong một tổ chức, việc phải tuân thủ quá nhiều quá nguyên tắc sẽ giết chết đi sự sáng tạo.

– Nghĩ đơn giản hơn, sáng tạo là “tạo ra những thứ không cũ từ những điều không mới”

– Nếu muốn có những điều chưa bao giờ có thì phải làm những điều chưa bao làm, phải sáng tạo.

– Trong thời đại công nghệ 4.0, khả năng sáng tạo được đánh giá cao hơn cả.

Trang chủ | Update: 08/12/2019

Gửi mail Chia sẻ

bạn đọc cùng chia sẻ “6 bậc thang nhận thức

  1. Pingback: Năm tầng tinh thần - Đinh Tuấn Minh

Chia sẻ của bạn