Trang chủ » 2019 » Tháng 9 » Đôi điều về giáo dục nhân ngày khai trường 5/9

Đôi điều về giáo dục nhân ngày khai trường 5/9

' Con đường học tập ngày hôm nay chính là con đường cuộc sống ngày mai '

Ngày khai trường 5/9 là kỷ niệm đẹp trong quãng đời học sinh của những người đã trưởng thành và là dấu mốc thời gian quan trọng đối với các em học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường. Một năm học mới với rất nhiều háo hức và không ít kỳ vọng….. Nhân ngày khai trường 5/9 năm nay, qua bài viết này, tôi muốn bàn tới câu chuyện giáo dục cấp phổ thông ở nước ta với quan điểm rằng con người chính là sản phẩm của giáo dục. Một nền giáo dục không hoàn thiện sẽ không thể tạo ra một con người hoàn thiện.

 

Trong cuộc đời mỗi chúng ta – những người trưởng thành chắc ai cũng từng không ít lần tự hỏi rằng ‘ học để làm gì ? ’

Người xưa có dậy :

” Nhân bất học bất tri lý

Ngọc bất trác bất thành quý

Làm một tí đã sai

Muốn tránh khỏi hoạ tai

Nhất khôn nhờ tri thức

Học tập là suốt đời “

Đức Khổng Tử đã để lại lời răn :

” Có chí thì ham học

Bất chí thì ham chơi

Thói quen tạo nên người

Đức nhân tìm ra bạn “

Aristoteles, người thầy đầu tiên của nhân loại đã dậy rằng ” Khi con người hết cảm xúc, ngừng sự học, không thay đổi, không nghĩ tốt, bỏ lao động là suy đồi tuyệt đối. Và dù cuộc sống có bắt chúng ta phải đánh đổi tất cả thì điều cuối cùgn cần phải giữ lại chính là sự học tập “.

Unesco định nghĩa rằng ” Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình “.

Người Thầy yêu quý của tôi cũng từng dậy ” Con người được sinh ra bởi những vốn sống hữu hạn, có thể là thể trạng yếu, hoàn cảnh sống bất lợi,… nhưng bất tri, vô học mới là bất lợi tuyệt đối “.

Cá nhân tôi tới ngàfy hôm nay đã không còn nghi ngờ giá trị của SỰ HỌC TẬP. Học tập là ngọn đuốc giúp con người bước qua đêm tối, là con đường để đến tương lai. Những con người ham học sẽ tìm thấy niềm vui và cuộc đời chính mình từ trong sự học. Nếu ai thành công đều hiểu rất rõ rằng ‘ sự học là cả đời ’. Nếu ai chưa thật sự thành công thì rất cần phải học. Sự học chính thức đã bắt đầu từ khi mỗi người còn ngồi trên ghế nhà trường. Nhưng phải chăng, khi đó đa số chúng ta đều không hiểu rõ được ý nghĩa của việc học. Vậy nguyên do vì đâu ?

Cùng nhìn lại nền giáo dục của nước ta hiện nay và đặt mình vào hoàn cảnh của các em học sinh để trả lời câu hỏi ‘ mục đích của việc học trong suy nghĩ của các em là gì ? ’. Có phải là ‘ học để thi, học để lấy điểm cao, học để vào đại học ? ’ Và có phải đó cũng là mục đích sự học của chính chúng ta khi còn ngồi trên ghế nhà trường ? Nhưng điều đó sẽ không quá tệ nếu hệ thốbg giáo dục phổ thông của nước ta không có tới… 12 môn học bắt buộc. Nghĩ lại thời phổ thông của mình tôi lại cảm thấy đầy áp lực, mặc dù cá nhân tôi là kẻ bẩm sinh bàng quang với những điều mình không thích. Câu hỏi đặt ra ở đây là ‘ học lắm như vậy để làm gì ? ’ 

Người lớn luôn kỳ vọng rằng những đứa trẻ học giỏi sẽ có hiểu biết nhiều, trở thành con người toàn diện, có tương lai tươi sáng…. Nhưng sự thật là học lắm quá như vậy thì thành ra một con người ‘ chống đối, mưu mẹo, giả tạo ’ chứ học như điên thì mấy đứa trẻ có khả năng trở thành ‘ người hoàn thiện ‘ . Đất nước này, đã có bao nhiêu bậc phụ huynh kỳ vọng lắm rồi lại thất vọng nhiều.

Người lớn đều hiểu rằng ‘ người giỏi nhất không phải là người làm được nhièu việc nhất mà là người làm một việc hiệu quả nhất ‘ . Con người khi sinh ra luôn mang những phẩm chất, tính cách khác nhau như sôi nổi, trầm tĩnh, tỉ mỉ, linh hoạt,… phù hợp với các công việc khác nhau. Người lớn chúng ta hãy tự trả lời chúng ta đã là người toàn diện hay chưa ? Vậy tại sao lại bắt lũ trẻ phải là người ‘ toàn diện ’ và phải biết được hết mọi thứ và chấm điểm chúng trên sự toàn diện ấy ? Phải chăng chúng ta đã quá áp đặt lên chúng ?

Hãy thử đặt mình vào vị trí của những đứa trẻ….

Nếu bạn không thích những bài văn khó hiểu và dài lê thê thì bạn có hứng thú viết bài tập làm văn mỗi ngày hay không ?

Nếu bạn không hề yêu thích những công thức hoá học khô khan thì bạn có hứng thú mò mẫm chúng mỗi tối không ?

Nếu bạn thích ngoại ngữ mà người khác cứ bắt bạn nghiên cứu những định đề toán học thì bạn sẽ cảm thấy thế nào ?

Rất oái oăm phải không ? Nếu bắt chúng ta phải làm những điều không thích thì thật sự là bi kịch. Giống như việc đánh giá mọt con cá ở khả năng chạy bộ trên đất và bay nhẩy trên trời rồi chấm điểm nó. Chắc nó sẽ tự kỷ mà chết mất. Phải chăng đó cũng chính là lý do mà nhiều học sinh hiện nay gặp phải tình trạng stress vì việc học tập quá áp lực. Bắt con học nhiều có thực sự là bạn đang đem lại những điều tốt đẹp cho con hay là do bạn không thoát ra được lối tư duy giáo điều ‘ ngày xua bố mẹ như vậy nên giờ các con cũng phải như vậy, khôgn khác được ’.

Bạn dừng quá buồn bởi lỗi ở đây không phải đến từ bạn hay một cá nhân nào. Mà lỗi là do hệ thống giáo dục phổ thông của chúng ta bao năm nay đã có phần sai lệch. ( Hãy thử tham khảo nền giáo dục của những nước phát triển ? ) Chúng ta cùng quay lại mục đích của việc học : ‘ Học phải đi đôi với hành, học phải ứng dụng ‘ – điều này đã quá đúng đắn. Mục đích là vậy, nhưng thực tế thì thế nào, hãy thử liên hệ chính bản thân bạn…. Ví như môn toán, quá nhiều hàm số nhưng ứng dụng được bao nhiêu trong cuộc sống, ngay cả những công việc cần nhiều đến sự tính toán thì cũng ko cần đến nhiều công thức toán học phổ thông đến vậy. Ví như môn văn, quá nhiều ý tứ sâu xa rồi đọng lại được những gì? Và chắc cũng không nhiều người cần áp dụng những định đề, khái niệm, công thức vật lý, hoá học, sinh học…. vào trong cuộc sống đến vậy. Những kiến thức tưởng như ‘ phổ thông ’ ấy nhưng dường như lại dành cho nghiên cứu khoa học hơn là ứng dụng thực tiễn. Theo tôi, những kiến thức có khả năng ứng dụng thực tiễn chỉ khi người học có mưu cầu và học từ những bài học thực tiễn. Nếu không kiến thức sẽ chỉ là mớ hỗn độn, giáo điều mà người tiếp nhận khôngb biết dùng để làm gì ?!!!

Trong cuốn sách ‘ Bầy cừu xuất chúng ‘ của tác giả William Deresiewicz lật tẩy mảng tối của nền giáo dục tinh hoa Mỹ có đề cập đến việc đào tạo tại Harvard đưa ra một tỉ lệ chuẩn là 70% thời lượng học là ‘ dậy cách làm người ’ và 30% còn lại là dậy cách ‘ tư duy về nghề ’, cách tìm tòi, nghiên cứu, tổng hợp kiến thức nghề chứ không phải dậy kỹ năng nghề. Người Do Thái có quan điểm rằng ‘ giáo dục không phải là dậy cho điều gì mà là truyền cho đam mê học tập và phương pháp tự học ’. 

Đất nước ta đã trải qua nhiều lần cải cách giáo dục cấp phổ thông ( là ‘ cải cách ’ chứ không phải ‘ cải tiến ’ ) nhưng về cơ bản, qua nhiều thế hệ học sinh, năng lực tư duy và nhận thức vẫn không khá hơn là bao. Nếu như con người là sản phẩm của giáo dục thì với hệ thống giáo dục này, khôgn biết đén khi nào đất nước ta mới tự tin sản sinh ra được những ‘ sản phẩm hoàn hiện ’ để gia đình, xã hội có những kỳ vọng đúng đắn vào thế hệ tương lai và để mỗi ngày khai trường là những ngày thực sự ý nghĩa đối với mỗi thế hệ học sinh !!!

Trang chủ | Update: 06/09/2019

Gửi mail Chia sẻ

Chia sẻ của bạn